Синтез 1,4-бензодиоксан-6-сульфохлорида и сравнительное изучение его реакций со вторичными аминами
Muallif:
Gulamdjon Askarovich Tashbayev
doktor ximicheskix nauk, professor, glavniy nauchniy sotrudnik laboratorii - ximii geterosiklicheskix soyedineniy instituta ximii Natsionalnoy AN Respubliki Tadjikistan. E-mail: tgabek@yandex.ru
Annotatsiya:
Maqolada 1,4-benzodioksan-6-sulfoxloridi hosil qilish usullarini yaxshilash va bu moddaning ikkilamchi aminlar bilan reaksiyasini o'rganish natijalari keltirilgan. 6-(morfolino) sulfono-1,4-benzodioksan sintezi sharoitida benzodioksansulfoxlorid va ikkilamchi aminlar orasidagi reaksion sharoitlari kuzatildi. Kӯzda tutilgan moddani hosil qilishda sulfonilxloridli bosqichini chetlab o'tib, xlorosulfon kislotasi va morfolinning 1,4-benzodioksanga bevosita ta'siri natijasida reaksiya mahsuldorligi 10-20 % ga oshdi.
Adabiyot:
1. Vartanyan, S.O., Avakyan, A.S., Sarksyan, A.B., Kerobyan, M.O., Arutyunyan, T.G., Gukasyan, T.G.(2017) Sintez i antigipotoksicheskie svojstva novyh proizvodnyh aminotiadizolilbenzodioksana [Synthesis and antihypotoxic properties of new derivatives of aminothiadisolylbenzodioxane]. Himicheskij zhurnal Armenii. Vol.53. No.12. Pp. 1869-1871.
2. Lavrov, M.I., Lapteva, V.L., Grigor'ev V.V., Palyulin V.A, Bachurin S.O., Zefirov N.S. (2012) Sintez i modulyatornaya aktivnost' po otnosheniyu k AMRA-receptoram proizvodnyh benzodioksankarbonovoj i piperonilovoj kisloty [Synthesis and modulatory activity with respect to AMPA receptors of benzodioxanecarboxylic and piperonyl acid derivatives]. Himiko-farmacevticheskij zhurnal. Vol. 46. No. 2. Pp. 27-30.
3. Yamauchi, S., Taniguchi, E. (1992) Synthesis and insecticidal activity of sesquilignan analogs with 2-alkyl-6-methoxy-3-(3,4-methylenedioxyphenyl)-1,4-benzodioxanyl Group. Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry. Vol. 56. Pp. 1751-1759.
4. Matos, M., Agostinha, R., Sausa, C., Morais, V. (2008) Experimental and computational thermochemistry of 1,4-benzodioxan and its 2-R-derivatives. The Journal of Physical Chemistry A. Vol. 112.
No 34. Pp. 7961-7968.
5. Pilkington, L. Barker, D. (2015) Synthesis and biology of 1,4-benzodioxane lignan natural products. Natural Product Reports. Vol. 32. Pp. 1369- 1388.
6. Tashbaev, G.A. (2018) Himiya 1,4-benzodioksana [Chemistry of 1,4-benzodioxane]. Dushanbe: Donish.
7. Tashbaev, G.A., Dzhalolov, S.S., Nasyrov, I.M. (1987) Hlorangidrid 1,3-zigidrobenzo[c]tiofen-2,2-dioksid-5-sul'fokisloty i neokotorye ego prevrashcheniya [Chloranhidride of 1,3-dihydrobenzo [c] thiophene-2,2-dioxide-5-sulfonic acid and some of its transformations]. Izvestiya AN RT, Otdelenie fiziko-matematicheskih, himicheskih i geologicheskih nauk. No. 1. Pp. 41-45.
8. Belikov, V.G. (1993) Farmacevticheskaya himiya. Chast' 1 [Pharmaceutical Chemistry, Part 1]. Moscow:Vysshaya shkola.
9. Mel'nikov, N.N., Novozhilov, K.I., Belan, V.I., Nilova, T.I.. (1985) Spravochnik po pesticidam [Pesticide Handbook]. Moscow: Himiya.
10. Guben, I. (1935) Metody organicheskoj himii. Tom 3. Vypusk 3 [Methods of Organic Chemistry]. Volume 3. Issue 3. Translation from German. pod red. A.V.Kirsanova. Moscow: Glavnaya redakciya himicheskoj literatury.
11. Becker, H. et. al. (1979) Organikum. Praktikum po organicheskoj himii [Organicum. Workshop on Organic Chemistry]. Volume 1,2. Translation from German - In two volumes]. 1th. Moscow: Mir.
12. Agronomov, A.E., Shabarov, Yu.S. (1974) Laboratornye raboty v organicheskom praktikume [Laboratory work in an organic workshop]. Moscow: Himiya.
13. Vul'fson, N.S (ed.) (1964) Preparativnaya organicheskaya himiya [Preparative Organic Chemistry]. Translation from Polish Translat. from Polish. Moscow-Leningrad: Himiya.
2. Lavrov, M.I., Lapteva, V.L., Grigor'ev V.V., Palyulin V.A, Bachurin S.O., Zefirov N.S. (2012) Sintez i modulyatornaya aktivnost' po otnosheniyu k AMRA-receptoram proizvodnyh benzodioksankarbonovoj i piperonilovoj kisloty [Synthesis and modulatory activity with respect to AMPA receptors of benzodioxanecarboxylic and piperonyl acid derivatives]. Himiko-farmacevticheskij zhurnal. Vol. 46. No. 2. Pp. 27-30.
3. Yamauchi, S., Taniguchi, E. (1992) Synthesis and insecticidal activity of sesquilignan analogs with 2-alkyl-6-methoxy-3-(3,4-methylenedioxyphenyl)-1,4-benzodioxanyl Group. Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry. Vol. 56. Pp. 1751-1759.
4. Matos, M., Agostinha, R., Sausa, C., Morais, V. (2008) Experimental and computational thermochemistry of 1,4-benzodioxan and its 2-R-derivatives. The Journal of Physical Chemistry A. Vol. 112.
No 34. Pp. 7961-7968.
5. Pilkington, L. Barker, D. (2015) Synthesis and biology of 1,4-benzodioxane lignan natural products. Natural Product Reports. Vol. 32. Pp. 1369- 1388.
6. Tashbaev, G.A. (2018) Himiya 1,4-benzodioksana [Chemistry of 1,4-benzodioxane]. Dushanbe: Donish.
7. Tashbaev, G.A., Dzhalolov, S.S., Nasyrov, I.M. (1987) Hlorangidrid 1,3-zigidrobenzo[c]tiofen-2,2-dioksid-5-sul'fokisloty i neokotorye ego prevrashcheniya [Chloranhidride of 1,3-dihydrobenzo [c] thiophene-2,2-dioxide-5-sulfonic acid and some of its transformations]. Izvestiya AN RT, Otdelenie fiziko-matematicheskih, himicheskih i geologicheskih nauk. No. 1. Pp. 41-45.
8. Belikov, V.G. (1993) Farmacevticheskaya himiya. Chast' 1 [Pharmaceutical Chemistry, Part 1]. Moscow:Vysshaya shkola.
9. Mel'nikov, N.N., Novozhilov, K.I., Belan, V.I., Nilova, T.I.. (1985) Spravochnik po pesticidam [Pesticide Handbook]. Moscow: Himiya.
10. Guben, I. (1935) Metody organicheskoj himii. Tom 3. Vypusk 3 [Methods of Organic Chemistry]. Volume 3. Issue 3. Translation from German. pod red. A.V.Kirsanova. Moscow: Glavnaya redakciya himicheskoj literatury.
11. Becker, H. et. al. (1979) Organikum. Praktikum po organicheskoj himii [Organicum. Workshop on Organic Chemistry]. Volume 1,2. Translation from German - In two volumes]. 1th. Moscow: Mir.
12. Agronomov, A.E., Shabarov, Yu.S. (1974) Laboratornye raboty v organicheskom praktikume [Laboratory work in an organic workshop]. Moscow: Himiya.
13. Vul'fson, N.S (ed.) (1964) Preparativnaya organicheskaya himiya [Preparative Organic Chemistry]. Translation from Polish Translat. from Polish. Moscow-Leningrad: Himiya.
Iqtibos uchun:
Tashbayev G., Toirov D., Abduraxmonova U., Alimov A. Sintez 1,4-benzodioksan-6-sul'fohlorida i sravnitel'noe izuchenie ego reakcij so vtorichnymi aminami. Ilmiy xabarnoma. Seriya: Kimyo tadqiqotlari - Scientific Bulletin. Chemical Research. 2020. 3(47). 117 - 122.
UZ
RU
EN